Psikiyatrik tedaviye hazır mısınız?

Psikiyatrik görüşmeye nasıl hazırlanılır ve görüşme sırasında nelere dikkat edilir?

Hekiminize psikiyatrik sorunlarınızı doğru anlatabilmek sizin daha iyi bir tedavi almanızı sağlayabilir.
Psikiyatrik görüşme diğer branşlardan farklı olarak tanı koyma sürecinin esas belirleyicisidir.
Hiç bir laboratuvar tetkiki ve radyolojik görüntüleme yöntemi bunun yerini alması şimdilik söz konusu değildir.

Bu görüşmenin ana omurgası ise kişisel geçmişe yaptığı vurgu ile diğer tüm muayenelerden ayrılır.
Görüşmeye başlamadan önce hekimin yeterlilikleri, görüşmemin yapılacağı yerin konumu ve ücret bilgisi iyi araştırılmalıdır.
Mümkünse erken gidilip bekleme salonuna geçmeden önce hekimin asistanına beklediğinizin hatırlatılması ve hekimin önceki seansını bölmemeye hassasiyet gösterilmelidir.
Odaya ilk girdiğinizde bir miktar gerginlik hissedebilirsiniz.
Hekimin tam karşısına değil de çaprazına oturmakta fayda vardır.

Bunlar uygun olmasa da şartlar gereği size önerilebilir. Kısa süreli bir görüşmede istediğiniz faydayı alamayabilirsiniz. Hekimin not alması sizi endişelendirebilir.
Psikiyatristinizin not almasının size birçok katkısı olabilir. Sonraki görüşmelerde sizi daha iyi hatırlaması mümkün olur.
Bazı hekimlerse notu siz görüşmeyi bitirince almak isteyebilir ve konuşmaya daha çok odaklanmak isteyebilir.
Bu durumda hissettiğiniz bir endişe olursa hekiminizle paylaşmanız sizin için daha iyi olacaktır. Gergin bir görüşme yapmaktansa hekim sizin ihtiyaçlarınızı göz önüne alabilir.

Eğer gerginlik hissediyorsanız görüşmeye başlamadan önce havadan sudan muhabbetler edip ortama alışmayı deneyebilirsiniz.

Birazdan kimseye açmak istemeyebileceğiniz konular hakkında bilgi vermeniz istenecek olması sizi biraz gergin hatta sinirli kılabilir.… Detaylı Bilgi

Genel

Cinsel İstismara Uğramış Bireylerde Kendini Damgalama

Yorum bırakın / Genel / drerhanyuksek

Psikiyatrik tanı almayan cinsel tacize uğramış bireylerde kendini damgalama davranışının tanı alanlardan farksızdır. Ayrıca, var olan psikopatoloji durumlarında kendini damgalama daha da artmaktadır. Psikiyatri çalışanlarının bir sorumluluğu da tacize uğramış bireylerde psikopatolojik tanıya bağımlı kalmaksızın terapotik/rehabilitatif yaklaşımlar geliştirmektir.

Sarkıntılık, tecavüz ve devam eden cinsel istismar gibi cinsel travma çok da seyrek değildir. Lise çağındaki kadınların araştırıldığı bir çalışmaya yanıt veren kadınların %20’si zor kullanılarak cinsel birleşme yaşadığını belirtmiştir. Yeni Zellanda’da üniversite öğrencilerinde yapılan bir çalışmada ise kadınların %51’i cinsel taciz öyküleri olduğunu ve %25’i tecavüz deneyimi ya da tecavüz girişimine uğradıklarını bildirmiştir. Cinsel taciz olumsuz duygulanımsal, fiziksel ve davranışsal sonuçlarla yakından ilişkili ve cinsel travma mağdurlarında ruhsal ve fiziksel hastalıklar mağdur olmayanlara göre daha fazla görülmektedir.

Damgalama bireysel farklılıkların kategorize edildiği, steryotipik biçimde ve bilişsel olarak “biz” ve “onlar” diye ayrıma yol açan durum olarak tanımlanmaktadır (4). Bu durum statü kaybına ve yaşamın olanaklarına ulaşmayı azaltacak biçimde ayrımcılığa uğramaya, tedaviye başvurmaya veya rehabilitasyon programlarına katılmayı engellemeye yol açabilmektedir. İçselleştirilmiş damgalanma, toplum tarafından ruhsal hastalıklar hakkında oluşturulmuş olan inançların kişi tarafından ne dereceye kadar içselleştirildiğini yansıtan bir kavramdır ve bu kavram ruhsal hastalık tanısı, depresif duygudurum, düşük yaşam kalitesi, olumsuz benlik saygısı ile yakından ilişkili bulunmuştur. Toplumdaki damgalama davranışlarının ya da içselleştirilmiş damgalanmanın hangisinin birey üzerinde daha etkili olduğu tartışmalı olmakla birlikte, içselleştirilmiş damgalanma üzerinde daha kolay çalışılabilir ve daha kolay ulaşılabilir bir hedef olarak değerlendirilmektedir.… Detaylı Bilgi

Genel

Yaşlanınca Unutulmak: Yaşlı İstismarı

Yorum bırakın / Genel / drerhanyuksek

Yaşlıların tek derdi unutmak değil, birde unutulmak var. Yaşlı istismarı konusu ihmal edilebilmektedir ve bu konuyla mücadelenin yasama, sağlık politikası, medya gibi birçok yönü vardır. Yaşlıda istismar olduğunda ne yapılacağını bilemeyen geleceğin hekimlerinin bilgi, beceri, tanı koyabilme ve rapor etme eğitimi ile bu konudaki farkındalıkları artırılmalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlı istismarını, güven ilişkisinin beklendiği durumlarda yaşlı bireye zarar veren ya da baskı oluşturan tek ya da tekrarlayıcı eylemler veya uygun davranışları eksik sergileme olarak tanımlamıştır. Yaşlı istismarı fiziksel, cinsel, psikolojik, maddi istismarı ve hak ihlalini içermektedir .

“Dövülen büyükanne” ya da “tartaklanan büyükanne” kavramları ilk olarak 1970’lerde tıp yazınına girmiş olmasına karşın, ilk defa 15 Haziran 2006’da Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalığı Günü organize edilmiş ve yaşlı istismarı yaygınlığının giderek arttığına dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Bu organizasyon, bireylere ve devlet kuruluşlarına (yerel, ulusal ve uluslararası) “harekete geçme” çağrısı ve yaşlı istismarı, ihmali ve maddi sömürü hakkında halkın bilgilendirilmesi için düzenlenmiştir. Bu gecikmenin önemli nedenleri arasında, her dört yaşlıdan birinin istismar riski altında olmasına karşın istismar edilmiş olanların çok azının teşhis edilmesi olabilir. Birçok yaşlı istismar kurbanı kuruma yatırılma, terkedilme ya da istismar edeninden ciddi karşılık görme korkuları nedeniyle bu olayı açıklamamaktadır. Bazı durumlarda kültürün yaşlı istismarına karşı koruyucu etkileri olduğu kabul edilmektedir.… Detaylı Bilgi

Psikiyatrik Hastalıklar

Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu

2 Yorum / Psikiyatrik Hastalıklar / drerhanyuksek

Mevsimsel duygudurum bozukluğu mevsimlere göre gelişen ve genellikle sonbaharda ve kış başında başlayıp ilkbahar ve yaz aylarında geçen depresyon türüdür.

Yaz ile bağlantılı depresif dönemler ortaya çıkabilir, ancak kış dönemi mevsimsel duygudurum bozukluğu epizodlarına göre daha az yaygındır.

Belirti ve bulgular:

Mevsimsel duygudurum bozukluğu ayrı bir bozukluk olarak görülmez.

Yinelenen mevsimsel tekrarlayıcılık gösteren bir depresyon türüdür.

Bu tanı için insanlar, belirli mevsimlerle (kış veya yaz aylarında görünen) ve en az 2 yıl boyunca, majör depresyon için tanı ölçütleri karşılamalıdırlar.

Mevsimlik depresyonlar mevsimlik olmayan depresyonlara göre çok daha sık olmalıdırlar.

Majör Depresyon Belirtileri

Günün çoğununda moral bozukluğu
Umutsuz veya değersiz hissetmek
Düşük enerjiye sahip olmak
Bir zamanlar keyif aldığınız faaliyetlere olan ilgisini kaybetmek
Uyku sorunları
İştahınızda veya kilonuzda değişiklikler yaşamak
Halsiz veya kaygılı hissetmek
Dikkat sorunları yaşamak
İntihar düşüncelerine sahip olmak.

Depresyon için bkz.

Kış depresyonunun daha spesifik özellikleri ise

Düşük enerjiye sahip olmak
Çok uyumak
Aşırı yeme
Kilo almak
Karbonhidratlar daha çok tüketmek istemek
Sosyal çekilme (“kış uykusu” gibi hissediyorum)

Yaz depresyonunun daha spesifik özellikleri ise

Zayıf iştah ile kilo kaybı
Uykusuzluk
Kızgınlık
Huzursuzluk
Kaygı
Şiddet davranışları

Risk faktörleri

Kadın olmak.

Kadınlarda 4 kat daha fazla

Ekvatordan çok uzakta yaşamak.

Ekvatordan çok uzakta veya kuzeyde yaşayan insanlarda daha sık görülür

Aile öyküsü.

… Detaylı Bilgi

Genel

Sosyal fobi

1 Yorum / Genel / drerhanyuksek

Aşağıda sık görülen ancak sosyal fobiye sahip insanların hayatını olumsuz etkileyen davranış örnekleri mevcut.

Sosyal fobi; kaderden çok yatkınlığa sahip kişilerde öğrenilmiş, ancak üstesinden gelinebilir, düşünceler nedeniyle sıkıntı yaratır.

Birçok terapi yöntemi etkili olduğu gibi ilaç tedavileri ile de başarı sağlanabilir.

Aşağıdaki listeyi incelerken kendinizde ya da yakınlarınızda bunların zaman zaman değil, sürekli olarak devam edip etmediği? Ne şiddette olduğunu? gibi sorular sorun.

NOT: Bazılarında bunları sorun olmaktan çıkarmaya çalışmış ve artık bunların çoğunu yapmıyor halde yaşamaya kendini alıştırmış olabilir. Bu durum sosyal fobinin daha şiddetli olduğunu gösterebilir.

1.Önceden hazırlanmaksızın bir toplantıda kalkıp konuşmak
2. Seyirci önünde hareket, gösteri ya da konuşma yapmak
3. Dikkatleri üzerinde toplamak
4. Romantik veya cinsel bir ilişki kurmak amacıyla birisiyle tanışmaya çalışmak
5. Bir gruba önceden hazırlanmış sözlü bilgi sunmak
6. Başkaları içerideyken bir odaya girmek
7. Kendisinden daha yetkili biriyle konuşmak
8. Satın aldığı bir malı ödediği parayı geri almak üzere mağazaya iade etmek

9. Çok iyi tanımadığı birisine fikir ayrılığı veya hoşnutsuzluğun ifade edilmesi
10. Gözlendiği sırada çalışmak
11. Çok iyi tanımadığı bir kişiyle yüz yüze konuşmak
12. Bir eğlenceye gitmek
13. Çok iyi tanımadığı birisinin gözlerinin içine doğrudan bakmak
14. Yetenek, beceri ya da bilginin sınanması
15. Gözlendiği sırada yazı yazmak
16.… Detaylı Bilgi

Genel

Yas tutan birine nasıl yardımcı olunur? Nasıl olunmaz?

Yorum bırakın / Genel / drerhanyuksek

Sizde bu durumdan etkilenmiş, üzülmüş ve korkmuş olabilirsiniz ama cenazede yanında olun, konuşmak isterse diye beklemeyin arayın.

Vefat eden insan hakkında konuşurken dinleyin, size zor gelen yerde akıl vermeye çalışmayın, duygularına odaklanın, konuyu değiştirmeyin.

Kayıp dolayısı ile ortaya çıkan olumlu durumları vurgulamaya kalkmayın.

Sinirli ve isteksiz olabilir, bunu kişisel algılamayın ve yanında olmaya devam edin.

Ne kadar da güçlüsün gibi laflar etmeyin, yas tutan birinin ağlamasına engel olmayın.

Onun ihtiyaçlarını düşünüp planlayın (Uyku, yemek ve iş ile ilgili ihtiyaçlarını gidermesine yardımcı olun.)

Anlayabildiğinizi ve nasıl hissettiğini bildiğinizi iddia etmeyin.

Dinleyin ve acısını anlamaya çabalayın.… Detaylı Bilgi

Genel

Antidepresanlardan kaynaklanan cinsel yan etkiler oluyor. Bu tür yan etkileri önlemek veya azaltmak için ne yapılabilir?

2 Yorum / Genel / drerhanyuksek

Cinsel yan etkilere neden olan bir antidepresanı kullanıyorsanız,

Aşağıdaki stratejilerden birini, doktorunuzun önerisine göre seçebiliriz

Cinsel yan etkilerin azalıp, daha iyi hale gelip gelmediğini görmek için birkaç hafta beklemek.
Antidepresan günde bir kez kullanmayı gerektiriyorsa, antidepresanı almadan önce cinsel aktiviteyle uğraşmak. Örneğin sabah alınan bir antidepresanı cinsel aktiviteden sonra almak.
Cinsel yan etkileri azaltmak için antidepresanın doz ayarlaması. Ancak dozu değiştirmeden önce daima doktorunuzla konuşun.
Cinsel yan etkilere neden olma olasılığı daha düşük olan başka bir antidepresana geçilmesi.
Cinsel yan etkilere karşı ikinci bir antidepresan veya başka bir ilaç ekleme. Örneğin,
- antidepresan bupropion veya
- anti-anksiyete ilacı buspiron

eklenmesi bir antidepresanın neden olduğu cinsel yan etkileri hafifletebilir.

Sildenafil (Viagra, Revatio), tadalafil (Adcirca, Cialis) veya vardenafil (Levitra, Staxyn) gibi cinsel işlevleri iyileştirmek için bir ilaç ekleme.

Bu ilaçlar erkeklerdeki cinsel problemleri tedavi etmek için kullanılsalar da, ilk araştırmalar sildenafilin bazı kadınlarda antidepresanlardan kaynaklanan cinsel problemleri iyileştirebileceğini gösteriyor.

Cinsel yan etkiler nedeniyle ilacı durdurmak yaygın bir sorundur ve çoğu insan için depresyon geri dönüşü anlamına gelir. Cinsel yan etkilerinizi azaltacak ve depresyonunuzu kontrol altında tutacak etkili bir antidepresan veya ilaç kombinasyonu bulmak için doktorunuzla birlikte çalışın.

Sabırlı ol.

Herkes antidepresanlara farklı tepkiler gösterdiğinden, sizin için en uygun olanı belirlemek bazen süre alabilir.… Detaylı Bilgi

Genel

Esrar kullanmak şizofren mi yapıyor?

Yorum bırakın / Genel / drerhanyuksek

Esrar son zamanlarda bulantı, ağrı ve depresyon için tedavi edici bir ilaç olarak tartışılıyor.

Uzun zamandır insanlar arasında bitkisel kaynaklı olduğu için zararsız olduğu söylentileri dolaşıyor.

Bazı deneyimleyen kişiler kendilerinin zarar görmediğini anlatıp duruyorlar.

Tüm bunlar rağmen bilinen gerçekleri değiştirmiyor.

Esrar kullanan kişiler özellikle 18 yaş altındaysa (bun dönemde beyin gelişimi devam eder) daha sık şizofreniye yakalanıyor, daha erken (10 yıl) bu rahatsızlığın çıkardığı sonuçlarla uğraşmak zorunda kalıyorlar*

*Clinical characteristics of primary psychotic disorders with concurrent substance abuse and substance-induced psychotic disorders: A systematic review Schizophrenia Research

… Detaylı Bilgi

Genel

İlk Psikiyatri Görüşmesi

Yorum bırakın / Genel / drerhanyuksek

İlk değerlendirme ne kadar ustalıkla yapılırsa yapılsın kişinin yapısı ve dinamikleri hakkında sadece bir ilk tahmin , geçici bir hipotez sağlar.

Daha sonraki görüşmeler ilerledikçe bu hipotez test edilir, eksik yönleri gözlenir ve güncellenir.

Görüşmeye gelmeye sebep olan sorunlar irdelendikten sonra geçmiş yaşamın ayrıntılı öyküsü alınması çok önemlidir.

Hastanın hikayesi uzman soruları ile yeniden oluşturulması kişinin kendini tanımasına yardımcı olduğu gibi sorunları başlatıcı çevresel ve bireysel faktörleri gözlemleme şansı da verir.

Ruh Sağlığı Sorunları Olanlar Önce Kime Başvurmalı?

… Detaylı Bilgi

Psikiyatrik Hastalıklar

Depresyon ve Etkinlik

1 Yorum / Psikiyatrik Hastalıklar / drerhanyuksek

Üzüntü ile depresyon farklı şeylerdir.

Üzüntü sağlıklı bir şeydir insanı geliştirir.

Depresyon ise insana, müdahale etmezsek olumsuz etki eder.

Nasıl mı?

Depresyon denen bu kısır döngüye yakalandığınızda,

yavaşlamaya başlarsınız hem bedensel, hem de ruhsal.

İsteğiniz azalır, enerjiniz azalır, çabuk yorulursunuz.

Bu yüzden daha az şey yaparsınız.

Depresyon bu kadarla yetinmez

Daha az yaptığınız için kendinizi suçlamanızı sağlar,

bunu yenemeyeceğinizi düşündürür.

Daha da moraliniz bozulur.

Depresyon hastalığı bulunan birine baktığımızda:

Etkinlikleri azalmış, özellikle de keyif veren etkinlikleri terk etmiş olduğunu görürüz.

Depresyon(Major Depresyon):Tedavisi mümkün, yaygın ve ciddi bir ruhsal hastalıktır. Duyguları, düşünceleri ve davranışı etkiler. Dünyanın her yerinde, insanların ömürleri boyunca bu durumu yaşama olasılığı yaklaşık olarak %16 dır. (Amerikan psikiyatri birliği)

… Detaylı Bilgi